Hoe is het gesteld in de zelforganiserende teams als je teamleden vraagt naar hun eigen rol, verantwoordelijkheden en taken rondom inzetbaarheid? Weten ze wat er van hen verwacht wordt als zij zelf of een collega teamlid niet kan komen werken? Ook als een collega na een ziekteproces terugkeert naar het werk? Hoe gaan teamleden met re-integratie binnen hun team om en vinden ze dat ze daar zelf een rol in hebben (zouden moeten hebben)?

Onlangs startten we in het kader van ons Basisteamprogramma Gezondheid en Verzuim, vanuit MariekeWerkt een nieuw onderzoek naar ‘inzetbaarheid in zelforganiserende teams’. Alvast enkele bescheiden resultaten.

Schuivende panelen

Door de invoering van zelforganiserende teams zijn managers vaak op afstand komen te werken ten opzichte van de werkers in de teams op de vloer. Waar voorheen deze man of vrouw een cruciale rol speelde om (langdurig) verzuimende medewerkers te begeleiden en het contact met het team te onderhouden, is deze er vaak niet meer. Teams moeten het zelf doen onder begeleiding van een coach.

Regelmatig ondervinden organisaties dat deze wijze van werken niet succesvol is: zo stijgt het verzuim. Sommige organisaties besluiten dan om bijvoorbeeld een teamleider- teamadviseur ‘in het leven te roepen’ die onder andere het casemanagement op zich neemt. Soms komt de manager terug. Ook zien we organisaties die HR een meer cruciale rol laten hebben in de begeleiding van langdurig verzuimende medewerkers, bij re-integratie.

Hoe dan ook en welk model (wijze van organiseren) je ook kiest: we kunnen spreken van schuivende panelen. Rollen, bevoegdheden en de betrokken functionarissen veranderen bij de invoering van zelforganiserende teams.

Gelukkig weten teamleden vaak wel waar ze zich ziek moeten melden en dan…

In het licht van al deze veranderingen: weten medewerkers in zelforganiserende teams dan nog hoe het zit? Uit de eerste cijfers van ons onderzoek blijkt dat teamleden over het algemeen wel weten bij wie ze ziekteverlof moeten aanvragen. Althans 84% van de ondervraagden in de teams geeft aan dit te weten. Op zich is dit best een mooi hoog percentage, maar tegelijkertijd is het voor 15% gedeeltelijk of helemaal onduidelijk.

Overigens weten we nog niet of deze 84% ook daadwerkelijk de verzuimaanvraag doet zoals dat belegd is in de organisatie en dus in overeenstemming is met de formele afspraken.

Afspraken over Gezondheid en Verzuim

Als je vraagt aan teamleden of er duidelijke afspraken zijn over de manier van omgaan met gezondheid en verzuim in hun team, geeft minder dan 20% van de ondervraagden aan dat er duidelijke afspraken zijn. Dus hoe het werkt met de signalering en wat de eigen rol is als teamleden re-integreren of bij langdurig thuis zitten, is voor 80% helemaal niet duidelijk of gedeeltelijk maar.

Dit is wel een signaal om serieus te nemen. Veel organisaties willen dat teamleden stevigheid ontwikkelen, regie nemen. Ons inziens is het belangrijk dat als teams regie willen voeren ze niet alleen het protocol weten, maar dat ze zich ook verdiept hebben in de eigen rol en verantwoordelijkheid, bijvoorbeeld in het kader van gezond zijn en blijven en in het proces van re-integratie.

Basis op orde

Deze maand verscheen er in het nieuws nog een bericht dat personeel in de zorg vaker ziek is (NOS bericht 4 september 2018: personeel in de zorg loopt sneller weg en is vaker ziek). Het gaat blijkbaar dus nog steeds niet geweldig met de inzetbaarheid van zorgend personeel.
Niets doen op het gebied van het verhogen van de inzetbaarheid, is dan ook geen optie voor veel organisaties. Het enkel richten op preventie lijkt ons hier niet de weg. Zorg ook dat de basis op orde is en dat medewerkers echt goed weten wat ze van de organisatie en van elkaar mogen verwachten. Onze ervaring is dat teamleden het erg nuttig vinden om afspraken te maken met elkaar over hoe ze het contact onderhouden wanneer iemand een tijd niet kan komen werken.

© 2018 MariekeWerkt