Door corona lijkt onze kijk op arbeidsverzuim te schuiven. Wij bemerkten dit bij het herbezien van het Programma Gezondheid en Verzuim van MariekeWerkt waarbij teams middels het spelen van het Opvattingenspel® onderling met elkaar de verwachtingen uitspreken en afspraken maken. Opvattingen als “Ziek zijn overkomt je en verzuim is een keuze” en ook de opvatting “Of ik gezond ben is een zaak van mij en niet van mijn collega’s”, krijgen sinds corona een toch wat andere kleur. Hoe gaan we daar binnen organisaties en teams mee om?

De kijk op verzuim in teams

In de afgelopen jaren zijn we anders gaan kijken naar verzuim in organisaties. De uitspraak “ziekte overkomt je en verzuim is een keuze” werd door veel organisaties omarmd. We wilden in ons werk af van de gedachte ‘ziek=ziek.’ Je hoeft je niet ziek te melden als je je ziek voelt. Je kunt ook andere keuzes maken. Door wel of gedeeltelijk te gaan werken bijvoorbeeld. Hiermee bestempelden we ‘verzuimen’ (en dus ook ziekmelden) als gedrag en gedrag is beïnvloedbaar en dus verzuim is beïnvloedbaar. Door het beschouwen van verzuim als gedrag werd verzuim meer beheersbaar, beïnvloedbaar en was het minder een feit waar je niets aan kon doen.

Terugkeer naar het werk is gezond

Soms gingen organisaties en adviesbureaus hierin nog verder om verzuim als ongezond gedrag te bestempelen. Het werkelijk thuis blijven en geen contact hebben met het werk is een ongezonde situatie. Weliswaar kan het soms echt niet anders, maar dat moet je proberen te voorkomen. Het streven naar een zo snel mogelijke, weliswaar haalbare terugkeer naar het werk is op zichzelf een gezonde opvatting.

Verzuim is het voorkomen van besmetting

De beschreven visie, die “wij” maar al te graag omarmden, redeneert vooral vanuit het individu dat ziek is. Deze visie komt echter onder druk wanneer je niet enkel de zieke individuele medewerker in je definitie van verzuim betrekt, maar ook de omgeving, zoals het team. Op deze manier kijken is nodig nu met corona. Een neusverkoudheid kan nu behoorlijke consequenties hebben voor collega’s en cliënten als je ervoor kiest om toch naar je werk te gaan.

Zo sprak ik een paar weken geleden een manager van thuiszorgteam. Zij vertelde dat een van haar medewerkers al een aantal weken lichte gezondheidsklachten had en heel graag weer aan het werk wilde. Echter, het mocht niet van de bedrijfsarts.

Een ziekmelding door neusverkoudheid is preventie

Dat verzuimen een keuze is, lijkt niet meer vanzelfsprekend te zijn. Dat je als zieke medewerker al rondlopend op je werk anderen kan besmetten, is op zich niet nieuw. Alleen was dit vanwege het geringe effect van besmetting geen gevaar en zeker geen belangrijk argument om thuis te blijven. Het was belangrijker dat het individu aan het werk ging om onnodig verzuim en extra kosten te voorkomen. Tegenwoordig moeten we een ziekmelding met een neusverkoudheid beschouwen als preventie: Door thuis te blijven wordt voorkomen dat er nog meer zieke collega’s komen en dat het verzuim stijgt. Blijf dus vooral thuis is nu de boodschap. Dit is toch de wereld op zijn kop.

Verwarrend

We merken dat dit voor medewerkers best lastig is. Er zijn immers ook nog steeds genoeg situaties denkbaar waarbij de stelling wel kan gelden ‘ziek zijn overkomt je en verzuim is een keuze.’ Het gesprek hierover voeren met medewerkers en teams is nodig.


Meer over MariekeWerkt

Ben je geïnteresseerd in het Programma Gezondheid & Verzuim voor Team? Of wil je meer weten over MariekeWerkt?

Naar programma