Conflict als bron van verandering

Uit de praktijk

“Zij is al een half jaar ziek thuis. Wij vangen hier al haar werk op. Nu heeft een collega haar laatst op de kermis gezien. Terwijl ik hier aan ’t werk ben. Ik mag dit eigenlijk niet zeggen en ik vind het echt sneu voor haar, maar ik heb daar moeite mee!”

Frustratie en boosheid

Ik krijg soms te maken met teams die al meer dan een half jaar een collega missen wegens ziekte. Er staat geen vacature open, want de collega kan nog terugkomen. De rest van het team vangt dit op. Als je doorvraagt, blijkt er vaak frustratie en boosheid te bestaan bij de achterblijvende teamleden. Zij gaan over eigen grenzen heen. Het management heeft dat vaak niet eens in de gaten of doet er niets mee.

Onuitgesproken situatie

In zo’n team is een onuitgesproken situatie ontstaan. Er mogen geen gevoelens van onbegrip en frustratie zijn over de afwezigheid van hun teamlid. Deze onuitgesproken situatie blijft in stand omdat je als team wel een veilige thuishaven moet blijven bieden voor het zieke teamlid. Dat zou je zelf ook willen als je een tijd uit de roulatie bent.

Dominante opvatting

“Het is de vooronderstelling van homogeniteit, die ons problemen oplevert in het conflictverschijnsel.” 

Dit schrijft Henk van Dongen in zijn boek ‘Een kwestie van Verschil’.  In de onuitgesproken situatie, zoals hiervoor beschreven, is er sprake van homogeniteit. Er is één dominante opvatting: dat je begrip opbrengt en gehoorzaam vervangt bij ziekte van een collega. Terwijl het beter is om van meerdere opvattingen uit te gaan. Maak ruimte voor andere opvattingen. “Het is ook voor mij lastig dat mijn collega niet kan werken.” Of: “Ik heb ook grenzen en die zijn bereikt.”

Functioneel conflict

Zolang verschillen expliciet bespreekbaar zijn, kan je spreken van een ‘functioneel conflict’: wij zijn het mogelijk niet eens, maar wij laten onze verschillen naast elkaar bestaan. Wij onderzoeken welke ideeën er ontstaan die recht doen aan onze beide opvattingen. Ik zie in ons “Programma Gezondheid en Verzuim voor Teams” dat het helpt als een coach of manager ruimte laat voor verschillende opvattingen die naast elkaar bestaan. Deze meervoudigheid zorgt voor een functioneel conflict.

Zo gaan we in teams bijvoorbeeld op zoek naar een manier hoe we een veilige thuishaven kunnen blijven voor zieke collega’s. Tegelijkertijd kijken we hoe we met onze boosheid en frustratie om kunnen gaan. Als medewerkers zich uitspreken kan de manager er ook iets mee.

Uitspreken

Nu zijn gevoelens van boosheid en onbegrip vaak niet uitgesproken. Dat is niet goed. Het is belangrijk, hoe pijnlijk ook, om je uit te spreken. Zoek samen met het team en de zieke collega uit hoe deze gevoelens een rol spelen. Laat mensen het uitspreken en probeer begrip op te brengen voor elkaars situatie. 

Marieke Wilke, Veranderkundig Adviseur


Meer over MariekeWerkt

Ben je geïnteresseerd in het Programma Gezondheid & Verzuim voor Team? Of wil je meer weten over MariekeWerkt?

Naar programma