Veel is al geschreven over de situatie van zorgprofessionals op dit moment: patiënten en cliënten die in eenzaamheid zitten, soms ziek worden en zelfs sterven. Patiënten en cliënten waarvoor verpleegkundigen/begeleiders alles doen om er zoveel mogelijk voor hen te zijn. De snelheid en onvoorspelbaarheid van het virus: het ene moment zit de bewoner nog in de huiskamer en in de avond is het dan ineens mis. En over de beschermende middelen nog niet te spreken die zo nu en dan in onvoldoende mate aanwezig zijn en waarmee de angst dat je zelf ziek wordt gevoed wordt. Ook die veiligheid en gevoel van veiligheid ontbreekt op dat moment.

Dissociatieve toestand

In situaties van enorme stress: een grote mate van onzekerheid, hoge mate van angst en overvloedige emoties kan iemand in een dissociatieve staat komen. Het lukt iemand een bepaalde tijd niet om gebruik te maken van het bewustzijn met alle gedachten, gevoelens en herinneringen. Iemand staat als het ware los van zichzelf. Dissociatie betekent letterlijk ‘uiteenvallen.’ Een dergelijke toestand een lange tijd meemaken kan resulteren in een dissociatieve stoornis die vervolgens gepaard met allerlei problemen (blijvende stemmingswisselingen, angststoornissen etc.).

Werk aan mentaal welzijn van het team

Uiteraard zijn zorgprofessionals stevige personen die geleerd hebben om met kwetsbaarheid, overlijden en stress om te gaan. Dus het zal waarschijnlijk niet zo’n vaart lopen. Tegelijkertijd weten we alleen niet hoe lang de COVID-19 in deze heftigheid bestaat. Bovendien wordt de druk ook hoger omdat collega’s vanwege ziekte uitvallen. Hiermee is het belangrijk om werk te maken van het mentale welzijn van ieder teamlid. 

Wat kun je als team dan doen? 

Onder het mom van ‘we landen eerst voordat we gaan rennen’ en ‘we staan eerst stil bij wat geweest is voordat we (naar huis) vertrekken’, organiseer je met je team voor aanvang van je dienst en na je dienst een team moment[1]: een incheck en een uitcheck moment. 

Incheckmoment

In het incheckmoment volg je de volgende stappen:

  1. Iedereen neemt om de beurt het woord
  2. Spreek in korte zinnen:
    • Mijn naam is…
    • Ik ben verantwoordelijk voor…
    • Samen met jullie draag ik bij met alles wat ik ben weet en kan
    • Wat ik daarnaast kwijt wil is…..
  3. Tussen de beurten is het een paar tellen stil
  4. Maak oogcontact met elkaar

Het uitcheckmoment

‘Eerst stilstaan en dan vertrekken’ is cruciaal. Ook hier is het doel om zowel in verbinding met jezelf als met anderen te blijven. Ook voor dit moment neem je even de tijd met je team om het volgende te doen:

Je bespreekt het volgende: Vandaag hebben we mensen verzorgd en begeleid. Mogelijk werden mensen ziek, verloren we mensen en zijn er mensen goed begeleid/beter gemaakt.

  1. Iedereen neemt om de beurt het woord
  2. Spreek in korte zinnen:
    • Mijn naam is…
    • Wat ik kwijt wil over deze dienst is….
    • Ik vertrek en verbreek (tijdelijk) de verbinding met hier, deze plek en met jullie
    • Wat ik hierna ga doen is; voor mezelf zorgen.
  3. Tussen de beurten is het een paar tellen stil
  4. Maak oogcontact met elkaar

Je werkt in deze twee stappen dus aan het ‘geassocieerd blijven’ met jezelf, het in contact blijven met het hier en nu en met anderen.[2] We zijn nieuwsgierig naar jullie ervaringen en hopen dat jullie hiermee praktisch uit de voeten kunnen. Voor vragen of een gratis begeleiding van jullie team, kun je ons ook benaderen. Wij kunnen online bij jullie sessie aanwezig zijn.


[1] In het bepalen hoeveel tijd je nodig hebt voor het incheck en uitcheck moment, is het goed om te kijken om hoeveel mensen het gaat. Iedereen krijgt namelijk spreektijd. Met een team van 15 personen heb je dan heel veel tijd nodig dus je zou het team dan beter op kunnen splitsen. Met 5 à 10 personen heb je ongeveer 30 minuten nodig.

[2] Wil je hier meer over lezen, ga dan naar www.samenheelblijven.nl. We gebruikten in dit blog informatie van deze site.


Meer over MariekeWerkt

Ben je geïnteresseerd in het Programma Gezondheid & Verzuim voor Team? Of wil je meer weten over MariekeWerkt?

Naar programma