Dit is in zelfsturende teams een veelvoorkomende, lastige en ook nog steeds een actuele vraag. Onlangs werden we gevraagd door het Tijdschrift Voor Verzorgenden om onze zienswijze op het antwoord te geven. Daar gaven we het verkorte antwoord. In deze blog geven we een wat meer uitgebreid antwoord op de vraag: “Wat nu als dezelfde collega’s altijd de rotdiensten krijgen?” Het simpele antwoord is dat je daarover met je team in gesprek moet gaan. Dat is in de praktijk natuurlijk niet zo simpel. Teams vinden dat vaak lastig: je wil immers geen ruzie, of je verwacht dat het niets oplevert. Je wil een productief en zinvol gesprek voeren dat tot een oplossing leidt.

Wat helpt er nu in het voeren van dit soort gesprekken?

Het hebben van heldere spelregels is belangrijk. Een aantal voorbeelden hiervan zijn: ‘iedereen spreekt zich uit’; ‘alles mag gezegd worden’; ‘alles wat hier gezegd wordt, wordt niet naderhand buiten dit gesprek om nog een keer in het werk opgeworpen.’

Het maken van afspraken over hoe je dit gesprek voert is dus aan te raden. Zo zou je ook af kunnen spreken dat je eerst een ronde maakt waar iedereen aan het woord komt zonder dat anderen reageren. Juist omdat dat best lastige gesprekken kunnen zijn is het heel helpend om dit gesprek te laten begeleiden door een coach of onafhankelijk gespreksleider. Die kan bijvoorbeeld ook de vraag stellen: “wat heb je niet gezegd wat je wel dacht?” of “waar ben je het niet mee eens in wat er gezegd is, maar heb je niet uitgesproken”?

Collega’s met kinderen krijgen rondom kerst altijd als eerste vrij

Wat we namelijk in veel teams zien is dat het echte gesprek dat moet plaatsvinden niet plaatsheeft. Ook als er wel veel over wordt gesproken of gediscussieerd. De echte verschillen komen niet op tafel of we komen er niet uit. De ene collega vindt bijvoorbeeld “dat alle diensten gelijk over iedereen moeten worden verdeeld”. Waar de andere denkt “bij het verdelen van de diensten houden we rekening met persoonlijke omstandigheden”. Die gedachten zijn allebei waar, allebei even waardevol en de ene is niet beter dan de andere. Ook over wat een rotdienst is kan je van mening verschillen. Ik had ooit een collega die er veel last van had dat collega’s met kinderen tussen Kerst en Oud & Nieuw altijd als eerste vrij kregen. Ik vond het heerlijk om in die periode te werken, relatieve rust en heel gezellig. Dus was zij vrij en werkte ik elk jaar in die periode. Als je elkaar gaat proberen te overtuigen dat het er voor iedereen hetzelfde uit moet zien dan kom je niet verder. Vaak stopt het gesprek, of het wordt voorgezet ‘bij de koffieautomaat’.

Maar, wat als die verschillen naast elkaar zouden kunnen bestaan?

Als die verschillen er mogen zijn, als er verschillende waarheden naast elkaar mogen bestaan, dan is het vaak veel makkelijker om het er over te hebben met elkaar. Dus maak eens een rondje waarbij iedereen vertelt hoe het roosteren er voor hen uit zou moeten zien. Dus wat zou jouw ideale situatie zijn? En kan je op basis daarvan afspraken maken met elkaar die misschien niet voor iedereen hetzelfde zijn, maar wel voor iedereen ok? Dus de een krijgt evenveel ochtend-, middag- en avonddiensten, een ander krijgt voornamelijk middag- en avonddiensten en weer een ander maakt het niet uit dus die ziet wel hoe het uitpakt als hij of zij het maar lang genoeg van te voren weet. Dat levert vaak al een heel ander gesprek op.

Bijkomend voordeel van de tijd nemen om het gesprek op deze manier te voeren is dat je heldere afspraken maakt met elkaar. Als er een onverwachte situatie is en er moet iets veranderen aan het rooster, dan weet je ook op welke afspraken je terug kan vallen.

(door: Karin Castelijn van Team MariekeWerkt)

gesprek

Meer over MariekeWerkt

Ben je geïnteresseerd in het Programma Gezondheid & Verzuim voor Team? Of wil je meer weten over MariekeWerkt?

Naar programma