Succesvolle interventies en zelforganiserende teams.

“Onze directie is op zoek naar één of twee maatregelen waarmee het verzuim gaat dalen binnen de organisatie. En deze moeten ook echt tot succes leiden.” We horen dit wel vaker van onze klanten. Naarstig wordt er soms gezocht naar hoe met zo min mogelijk inspanning er zoveel mogelijk resultaat op het gebied van inzetbaarheid wordt.

Welke acties (interventies) kun je nu succesvol inzetten om een maximaal effect te krijgen?

Uiteraard is het verstandig om daar een goede analyse aan vooraf te laten gaan, maar wat weten we er in het algemeen over?

Lois E. Tetrick and Carolyn J. Winslow (2015) maken in hun artikel ‘Workplace stress Management Interventions and Heath Promotion’ onderscheid tussen drie niveau’s van interveniëren om een gezond werkklimaat te verkrijgen. Zij baseren zich op vele studies (vanaf 2001) waarvan ze de uitkomsten analyseerden.

Primaire interventies richten zich op preventie en pro-actief gedrag. Het betreft inspanningen gericht op (grotere) groepen medewerkers en ze hebben betrekking op de organisatie van het werk. Dit zijn ook vaak meer algemenere gezondheidsprogramma’s.

Bij het werken in zelforganiserende teams zou je hierbij kunnen denken aan bijvoorbeeld “balans interventies” voor teams. Hoe is het gesteld met de balans tussen de resultaten die teams moeten bereiken en de regelruimte die ze daadwerkelijk hebben (bijv. het Balansspel© als onderdeel van het ‘ontwerpprogramma’).

De meer algemenere gezondheidsprogramma’s in zelforganiserende teams kunnen gaan over het vergroten van het bewustzijn en aanspreekgedrag in teams rondom gezondheid en verzuim.

Secondaire interventies richten zich op medewerkers en groepen medewerkers die specifiek een risico kunnen vormen. Hierbij gaat het bijvoorbeeld om specifieke vaardigheidstrainingen voor deze risicogroep, maar ook bewegingsprogramma’s kunnen hierbij aan de orde zijn. Bij zelforganiserende teams richten wij ons bijvoorbeeld vanuit een Expeditie op teams die zelf aangeven een hoge werkdruk te ervaren en die bang zijn voor meer uitval: ze beschouwen zichzelf als een risicogroep.

Tertiaire interventies richten zich op individuele medewerkers die daadwerkelijk verzuimen, stress ervaren en die leren om daarvan te herstellen. Hierbij zijn acties gericht op individuen. Dit soort acties hebben betrekking op cognitief-gedragsmatige therapie, begeleiding na ziekte, coaching ed. Deze interventies zijn relevant voor individuele medewerkers die in allerlei organisaties werken onafhankelijk van of er zelforganiserend gewerkt wordt.

Welke interventies werken nu het beste?

Uit de metastudie van deze onderzoekers blijkt dat interventies die een meer systemische benadering hebben succesvoller zijn dan interventies die gericht zijn op een niveau. Interventies die zich enkel richten op het organisatieniveau (tertiair) zijn minder succesvol dan wanneer deze gecombineerd worden met interventies op individueel niveau (primair). Het combineren van acties op organisatieniveau (primair-secundair) en op het niveau van het individu (tertiair) hebben meer succes dan je enkel te richten op een niveau.

Het resultaat, het succes ervan liet zich overigens niet in alle bestudeerde studies op dezelfde wijze definiëren. Effectiviteit werd soms beschreven als ‘de kwaliteit van het (werk)leven.’ Ook wel als de mate van psychische belasting, een negatief oordeel over het werk en/ of burn-out geneigdheid.

Naast de niveaus van interveniëren maken de onderzoekers ook onderscheid tussen het soort acties. Zo zijn bijvoorbeeld interventies enkel gericht op ontspanning (yoga, mindfulness) minder effectief dan cognitief-gedragsmatige interventies. De reden hiervoor is vermoedelijk dat de laatste interventies meer gericht zijn op verandering.

Concluderend

Voor nu kunnen we constateren dat het bij het kiezen van wat je gaat doen als organisatie om gezondheid te bevorderen en het risico op verzuim te verlagen, je te bepalen hebt op welk niveau je intervenieert. Het richten op meerdere niveaus lijkt effectiever te zijn dan op enkel een niveau. Ook zijn er vele soorten interventies (ontspanning, stress-hantering, ‘job-redesign’, cognitief-gedragsmatig etc.) en zijn sommige effectiever dan andere. Hier wordt behoorlijk veel onderzoek naar gedaan en dit is iets waar we op een later moment meer over zullen delen met je. Tot slot is het belangrijk dat er bij zelforganiserende teams aandacht voor het team is en dat interventies ook daarop gericht mogen zijn.

© 2019 MariekeWerkt