Vorige week kreeg ik een vraag van een relatie van MariekeWerkt: werken die zelforganiserende teams nu eigenlijk wel? Dit naar aanleiding van voorgaande nieuwsbrief over een ‘bom eronder en wat dan? ‘

Vaak vragen mensen aan mij wat ik er nu van vind en of ze verder moeten gaan met zelfsturende/ zelforganiserende teams? Ik moet er vaak een beetje om lachen, niet omdat ik het een domme vraag vind, zeker niet, maar omdat mensen vaak gewoon antwoorden willen en niet allemaal nieuwe vragen. Tegelijkertijd weet iedereen dat er vaak geen eenduidige antwoorden bestaan.

Ik antwoordde terug: ‘Ja Johan[1], dat is een grote vraag’. 

Het hangt van veel zaken af. Zo worden zelforganiserende teams al heel verschillend vormgegeven: wel/ geen manager, een grote mate van eigen regelvermogen of juist bijna niet, al of niet een helder resultaat, laat staan inzicht in de resultaten (bijvoorbeeld middels een dashboard) door het team. Kortom: ze worden allemaal zelforganiserende teams genoemd terwijl ze vaak heel verschillend zijn vormgegeven en of het dan al of niet gaat werken, is een wat lastige vraag. Ook hangt het er natuurlijk vanaf wat je verwacht als organisatie van de zelforganiserende teams: voor welk probleem waren ze een oplossing en hoe definieer je het succes?

Maar, ik vond het flauw om geen antwoord te geven en hem alleen maar met vragen ‘het bos in te sturen.’ Dus ik deed een poging om tot een antwoord te komen en dat luidde als volgt.

“Johan, een eenvoudig antwoord is er dus niet echt (we hebben er in de afgelopen jaren al heel wat artikelen aan gewijd en onderzoek naar gedaan onder welke condities en omstandigheden zelforganiserende teams werkbaar zouden kunnen zijn). Maar, hierbij toch enigszins een poging: 

Ik denk dat de kans op succes (fijn werken en goede resultaten) van teams vergroot wordt als je minimaal zorgt voor het volgende:

A) Het resultaat dat het team dient te behalen moet voor de teamleden helder zijn. Wat verwacht de organisatie/ het management van de teams? Dit heeft het management (‘De organisatie’) samen met de teams scherp te maken.

B) De teams zijn in staat om deze resultaten te behalen. De resultaten moeten haalbaar zijn. Het team heeft de mogelijkheden (bevoegdheden-informatie-kennis etc.) om dit succes te beïnvloeden en te bereiken.

Resultaten die aan teams gesteld worden zijn lang niet altijd duidelijk voor de tams. Vaak is er wel een (impliciete) productiviteitsnorm. Kwaliteit, verzuim, medewerkers- en klant tevredenheid zijn ook voorbeelden van doelstellingen. Het team wordt in het formuleren van het resultaat vaak niet betrokken. Ze kan zich er dan geen voorstelling van maken of zich ertoe verhouden. Het is belangrijk dat het management samen met de teams (in interactie) de resultaten vaststelt. Zo zie je dat teams dikwijls teamplannen maken hoe resultaten te bereiken. Dat is vaak al een goede stap in de richting. Dit vergt aandacht en tijd van het management. Als die er niet is en resultaten worden over teams uitgestort of teams hebben helemaal geen resultaten voor ogen, ontstaan er verwaarloosde teams. 

Kortom: Resultaten van teams hebben samen met het management bepaald te worden en dit geldt voor elk team. Je kunt geen resultaten vaststellen voor een team en dan denken dat je daarmee de andere teams ook geregeld hebt.

Verder is het belangrijk dat de resultaten haalbaar zijn. Er zijn boeken volgeschreven over hoe je komt tot haalbare doelstellingen (Locke en Latham hebben hier veel over geschreven) en in een paar zinnen wil ik er het volgende over zeggen:

Het is belangrijk dat teams succesvol kunnen zijn en niet onnodig gefrustreerd raken. Stel daarom doelen die voor dat team op dat moment haalbaar zijn. Stel de doelen liever iets te laag dan te uitdagend. Het is verder belangrijk dat teamleden het idee hebben dat ze de resultaten kunnen beïnvloeden. Zo hebben ze bijvoorbeeld voldoende kennis, voldoende ruimte/ bevoegdheden nodig om deze resultaten te kunnen beïnvloeden. Dus een team dat verantwoordelijk is voor een gezonde financiële bedrijfsvoering moet inzicht hebben in de cijfers en die ook nog kunnen lezen. 

Er is hier nog heel veel over te vertellen, ook vanuit wetenschappelijk onderzoek. Voor nu wil ik meegeven dat iedereen die twijfelt of stil wil staan bij de vraag naar het succes van de zelforganiserende teams in de eigen organisatie zich twee vragen te stellen:

  1. Zijn de teams voldoende meegenomen in de resultaten en verwachtingen die wij als organisatie van hen hebben?
  2. Zijn de verwachtingen die we van hebben haalbaar en realiseerbaar? Kunnen ze succesvol zijn of hebben we hen beter te ondersteunen (in informatie, kennis, bevoegdheden etc.)

Mocht je twijfelen en/ of er eens van gedachten over wilt wisselen, bel of mail ons gerust. Contact pagina


[1] Johan is een ‘fictieve naam’, gekozen omwille van de vertrouwelijkheid.


Meer over MariekeWerkt

Ben je geïnteresseerd in het Programma Gezondheid & Verzuim voor Team? Of wil je meer weten over MariekeWerkt?

Naar programma